دو . غلو انحرافى و شرك‌آلود امامان در ديدگاه اين دسته از غاليان ، همانند ديگران آفريده خدا و حادث هستند ، اما براى آنها ويژگىهايى ذكر شده كه آنان را از صفات بشرى خارج مىكند . انتساب امامان به ويژگىهايى چون خلق ، رزق و تدبير جهان و افعال بندگان و اعتقاد به اختيار تشريع مستقل احكام و تفويض اين امور از جانب خدا به آنان را از نشانه‌هاى چنين غلوى برشمرده‌اند ، هرچند همه موارد ياد شده را نمىتوان در يك رديف به شمار آورد . بنابراين ديدگاه ائمه ، نه خدا و نه در عرض خدا هستند ، بلكه قدرت و كارهاى فوق بشرى آنها نيز به تبع قدرت خداست . با اين حال آنان نه‌تنها از توانايى و علم نامحدود برخوردارند بلكه به عنوان موجودات فوق بشرى كارهايى را كه خداوند بايد انجام دهد انجام داده و خالق همه چيزند و روح آنان در همه زمان‌ها و همه‌جا حضور دارد . « 1 » البته آن بزرگان در برخوردارى از فضايل و كمالات والاى روحى و علمى و پرهيزكارى به هر دليلى فوق ديگران بوده‌اند و اين ويژگىها احيانا مورد تصديق مخالفان و حتى دشمنان آنها نيز قرار گرفته است . اما اعتقاد به قدرت ما فوق بشرى براى آنان را نمىتوان با الگو بودن آن اسوه‌هاى هدايت و ايمان سازگار يافت . از اين‌رو ملاحظه مىشود كه تعداد زيادى از احاديث اهل بيت ، كه در لعن ورد و انكار و حتى تكفير اين طرز تفكر بيان شده ، ناظر به چنين غلوى بوده است . صاحبان چنين ديدگاهى در سنت و منابع شيعى و احاديث اهل بيت عموما « مفوضه » ناميده شده‌اند و در برخى از روايات

--> ( 1 ) . نك : صفار قمى ، بصائر الدرجات ، جزء ثانى ، باب 13 - 21 ، جزء ثالث باب 3 - 8 ، جزء خامس باب 1 - 18 ، جزء سابع باب 8 - 17 ، جزء ثامن باب 4 - 18 و نيز كلينى ، ج 1 ، ص 168 - 439 ؛ در برخى منابع ذكر شده كه حتى عده‌اى معتقد بودند كه به ائمه همانند پيامبر صلّى اللّه عليه و آله وحى نازل مىشود ( كشى ، 540 ) ، و نيز بنگريد : التنقيح ، ج 2 ، ص 74 - 73 .